Leergierig zijn (liefde voor het leren)

Liefde voor het leren is de meest noodzakelijke passie…daarin ligt ons geluk. Het is een gegarandeerde remedie die ons lijden kan verlichten, een oneindige bron van plezier.

Emilie du Chatelet ( Franse wiskundige, natuurkundige en schrijfster ten tijde van de Verlichting)

Akeelah: 5000. Ik heb ze allemaal geleerd, maar ik had wat hulp.
Dr. Larabee: Je moet heel goed voorbereid zijn.
Akeelah: weet u, toen ik een klein meisje was en mijn vader dood ging, huilde ik de hele tijd. Maar toen…vond ik iets dat hielp.
Dr. Larabee: wat was dat?
Akeelah: ik spelde en spelde en ik voelde me beter.
Misschien, als u aan haar denkt, kunt u proberen te spellen. Het kan misschien helpen.

Spellen als een passie en een manier om met ingrijpende gebeurtenissen om te gaan in de film Akeelah and the Bee[1]

Zowel de Franse Emilie als het 11-jarige Afro-Amerikaanse meisje Akeelah uit bovengenoemde film hebben een rijke bron van troost gevonden in het leren. Misschien wel een van de meest fantastische dingen van leren is dat een leergierig persoon nooit uitgeleerd raakt. Mensen voor wie deze kwaliteit tot hun kernkwaliteiten behoort, kunnen worden beschouwd als gezegende mensen, omdat het ze een bepaalde openheid naar de buitenwereld geeft, hoewel ze  natuurlijk ook met veel belangstelling hun innerlijke wereld kunnen onderzoeken.

Het is bijna onmogelijk om depressief of somber te zijn en je met enthousiasme en toewijding ergens in te verdiepen, zo is te zien  aan de opmerkingen van Emilie en Akeelah. De kwaliteit liefde voor het leren is overigens gerelateerd aan de kwaliteit nieuwsgierigheid (zie eerdere blog) met dát verschil dat het hier gaat om meer systematisch toevoegen van kennis aan wat men al weet. Nieuwsgierig zijn, in de goede zin van het woord, kan wel  helpend zijn om zoveel mogelijk te leren. Mensen die ervan houden om nieuwe dingen te leren hebben  over het algemeen vertrouwen in hun vermogen om te leren, ze hebben er plezier in en vinden het heerlijk om te leren om het leren zélf.

Het komt nogal eens voor dat, als mensen helemaal opgaan in het leren, ze een toestand van flow ervaren. Dit is een optimale bewustzijnstoestand waarin we ons erg goed voelen en ons best doen. Voor de liefhebbers: een toestand van flow gaat gepaard met  de alpha-theta-golffrequentie in de hersenen, dit is ook de hersenzone waar tegelijkertijd gammagolven kunnen optreden. Gammagolven binden ideeën uit verre uiteenlopende gebieden in de hersenen, die herinneringen, ervaring en nieuwe stimulansen verbinden. Gammagolven treden alleen op in combinatie met thetagolven, die gerelateerd zijn aan ontspanning. Met andere woorden we zijn in flow enerzijds super ontspannen en tegelijkertijd supergeconcentreerd. In de scène The Field in de film The Legend of Bagger Vance (2000) zien we hoe Junnah (Matt Damon) van de mysterieuze caddy Bagger Vance (Will Smith) leert om zodanig golf te spelen dat hij in een flowtoestand terecht komt. Wat opvalt is dat zijn depressieve stemming als sneeuw voor de zon lijkt te verdwijnen.

 Aanraders voor mensen die de kwaliteit liefde voor het leren (nog meer) willen cultiveren:

  • Stel doelen voor jezelf. Wanneer je denkt aan wat je wilt bereiken overweeg dan díe dingen die waarschijnlijk zullen leiden tot een goed resultaat, een gevoel van “meesterschap” en een gevoel van dingen voor elkaar gekregen te hebben
  • Denk na over belangrijke interesses die je ooit had. Welke interesses heb je mogelijk verwaarloosd. Welke passies heb je genegeerd omdat je het te druk had? Ga opnieuw aan de slag met je hobby of interesse en zorg dat je er volledig in opgaat (de flow 😊!)
  • Omarm zelfverbetering. Het is verstandig om nooit te denken dat er niets meer te leren valt of te denken dat je jezelf niet verbeteren kunt.
  • Ga bewust met leren aan de slag. Reserveer bijvoorbeeld 30 minuten per dag om iets te leren. Probeer die tijd ook echt vol te maken zonder je te laten afleiden. Je kunt bijvoorbeeld overwegen een nieuw boek te lezen of specifieke dingen op Internet op te zoeken over een onderwerp dat je interesseert.
  • Overweeg een levenslange “student” te worden. Volg bijvoorbeeld elk jaar minstens een cursus, die niet met je werk te maken heeft als je werk hebt, maar die aansluit bij je interesses.

Laat je inspireren door films en documentaires waarin liefde voor het leren een belangrijke rol speelt:

  • Madame Curie (1943, V.S.)
  • The Enigma of Kaspar Hauser (1974, West-Duitsland)
  • Billy Eliot (2000, Groot-Britannie)
  • A Beautyfull Mind (2001, V.S.)
  • Les Choristes (2004, Frankrijk)
  • Harvie Krumpet (2004, Australië)
  • Mad Hot Ballroom (2005, V.S.)
  • Memoires of a Gheisha (2005, V.S.)
  • Akeelah and the Bee (V.S., 2007)
  • Julie and Julia (2009, V.S.)
  • Temple Grandin (2010, V.S.)

Bronnen onder meer:

Positive Psychology at the Movies 2. Using Films to Build Characterstrenghts and Well-Being. 2nd Edition. Niemiec, R.M., Wedding, D. (2014). Boston: Hogrefe Publishers.

 

 

 

 

[1] Een spellingswedstrijd is een competitie waarin aan deelnemers gevraagd wordt om een ruime selectie aan woorden te spellen, meestal met een gevarieerde moeilijkheidsgraad. Om deel te nemen moeten deelnemers de spelling van woorden memoriseren zoals ze in een woordenboek beschreven zijn, en ze vervolgens op die manier reciteren.

 

.

Nieuwsgierigheid

Nieuwsgierigheid (in de goede zin van het woord)

“I have no special talent. I am only passionately curious.” Albert Einstein

“Curiouser and curiouser”. Alice in Wonderland

Nieuwsgierigheid: open zijn voor ervaringen die zich voordoen in je leven omdat die op zichzelf als waardevol worden ervaren, allerlei onderwerpen fascinerend vinden, exploreren en ontdekken.

Nieuwsgierigheid is evenals hoop, vitaliteit, liefde en dankbaarheid een kwaliteit die in sterke mate verband houdt met welbevinden. Actieve nieuwsgierigheid (waarover hieronder meer) wordt geassocieerd met een aantal voordelen, zoals langer leven, het hebben van betere relaties, én de ontwikkeling van een betere intelligentie. Ook ervaren nieuwsgierige mensen een grotere tevredenheid met én meer betekenis in het leven.

In zijn boek Nieuwsgierig? benadrukt hoogleraar psychologie Todd Kashdan de positieve kant van nieuwsgierigheid. Zonder deze kwaliteit gaan we risico’s uit de weg, stoppen we met de uitvoering van uitdagende klussen, gaan we geen nieuwe contacten aan met anderen en zijn we niet geïnteresseerd in nieuwe informatie. Om te kunnen groeien en ontdekken is nieuwsgierigheid voorgeprogrammeerd in onze hersenen; onze hersenen zijn dan ook verzot op alles wat nieuw is! Als we ons open stellen om nieuwe dingen te ontdekken, léren we ook onvermijdelijk iets. Het ultieme doel van ons nieuwsgierigheidssysteem is om onze bestaande kennis en vaardigheden uit te breiden. De stof dopamine speelt een centrale rol bij nieuwsgierigheid en onderzoekend gedrag. Zonder deze neurotransmitter worden we een apathische luie voddenbaal, aldus Kashdan. Volgens hem geeft niet zozeer geluk, maar nieuwsgierigheid ons blijvende voldoening en bevrediging. Hij pleit in dit kader ook voor het omarmen van de onzekerheid van het onbekende; op deze manier wordt het leven een permanente speurtocht vol verrassingen. Belangrijk hierbij is dat we al onze zintuigen gebruiken. Daarnaast is het van belang om de bereidheid te hebben om ons te verwonderen over allerlei alledaagse dingen en te zoeken naar nieuwe mogelijkheden om die interessant te maken. Actieve nieuwsgierigheid kan ons helpen om meer mindfull in het leven te staan, in de zin van het bewust brengen van onze aandacht naar de huidige ervaring met een open en niet-kritische blik.

Aanraders om (nog) nieuwsgieriger in de goede zin van het woord te worden:

  • Oefen om de wereld om je heen op zo’n manier te benaderen alsof je alles voor het eerst meemaakt. Probeer net zoals Alice gefascineerd is door het witte konijn, te kijken welke levende wezens of objecten je kunt ervaren alsof je ze voor de eerste keer ziet. Probeer ook een voedingsmiddel, zoals bijvoorbeeld een perzik, op zo’n manier te eten alsof je die voor de eerste keer in je leven proeft.
  • Doorbreek patronen en routines die je op de automatische piloot doet. Beschouw al de activiteiten die je verricht op een typerende dag. Waar ben je het meest nieuwsgierig naar om te veranderen? Breng een verandering in je dagelijkse routine aan (probeer bijvoorbeeld een andere route uit als je uit je werk komt, eet een ander ontbijt of introduceer jezelf bij iemand die je nog niet kent op het werk of elders).
  • Ga actief aan de slag met je nieuwsgierigheid. Onderneem actie in plaats van passief af te wachten of er interessante dingen in je leven gebeuren. Streef nieuwe ervaringen na – onderzoek wat je voor nieuwe en andere zaken je in je leven kunt ondernemen. Wordt een ontdekker! Probeer voeding uit die je nog niet kent, praat met mensen die nieuw voor je zijn, en ontdek nieuwe plekken op de wereld, dat kan ook dichtbij zijn, bijvoorbeeld een andere wijk, grenzend aan je eigen woonwijk.
  • Probeer elke dag iets nieuws te leren over tenminste een persoon die je op een dag ontmoet. Mensen kunnen heel fascinerend zijn als je je (meer) in hen verdiept.

Boekentip: Kleine Genoegens van de School of Life (2017). Nederlandse uitgever (Nijgh en Van Ditmar). Actieve nieuwsgierigheid is een van de onderwerpen die aan bod komen in dit zeer aan te raden boek!

Films waarin nieuwsgierigheid in de goede zin van het woord een belangrijke rol speelt:

• The Gods Must Be Crazy (1980, Zuid-Afrika, Botswana)
• Wings of Desire (1987, West-Duitsland)
• Last Images of the Shipwreck (1989, Argentinië)
• Secrets of the Heart (1997, Spanje)
• Swimming Pool (2002, Frankrijk/Engeland)
• Mongolian Ping Pong (2005, China)
• Alice in Wonderland (VS, 2010)
• Ten Items or Less (2006, VS)
• The Best Exotic Marigold Hotel (2012, Engeland)
• Wild (2014, VS)

Bronnen onder meer:

  • Kashdan, T.B. (2009). Curious? Discover the missing ingredient to a fulfilling life. New York, NY: HarperCollins.
  • Positive Psychology at the Movies 2. Using Films to Build Characterstrenghts and Well-Being. 2nd Edition. Niemiec, R.M., Wedding, D. (2014). Boston: Hogrefe Publishers.